Chronische obstructieve longziekte (COPD)

Chronische obstructieve longziekte (COPD)

Wat is chronische obstructieve longziekte (copd)?

Regelmatig bewegen is gezond, ook voor mensen met COPD. Misschien wordt u bij weinig inspanning al kortademig. U moet zich daardoor niet laten tegenhouden. Bewegen is dan juist extra belangrijk.

Door meer te bewegen verbetert uw uithoudingsvermogen en spierkracht. Dan gaan alle dagelijkse bezigheden steeds gemakkelijker.

  • U wordt minder snel kortademig.
  • U gaat zich beter voelen en u krijgt meer energie. Bijvoorbeeld om boodschappen te doen of voor hobby’s en contacten met vrienden.
  • U kunt zich beter ontspannen en u slaapt lekkerder.

Kan ik er zelf iets tegen doen?

Uiteindelijk is het de bedoeling dat u ten minste een halfuur per dag actief beweegt. Bijvoorbeeld stevig wandelen, tuinieren, fietsen, fitness of zwemmen.   Als u niet gewend bent aan lichaamsbeweging, is het verstandig om rustig te beginnen en het bewegen geleidelijk op te bouwen.

  • Begin bijvoorbeeld met dagelijks een wandeling van 10 minuten naar een winkel in de buurt om een boodschap te doen. Wandel vervolgens elke dag een beetje verder. Probeer zo geleidelijk aan tot een halfuur beweging per dag te komen.
  • U kunt het halfuur ook verspreiden over de dag. Doe bijvoorbeeld ’s ochtends 10 minuten gymnastiek, ga ’s middags 15 minuten fietsen en maak aan het einde van de dag nog een wandeling van 5 minuten.

Bent u te kortademig om hieraan te beginnen? Dan bekijkt u met uw huisarts of er een manier van bewegen is die beter bij u past, zodat u uw conditie toch kunt verbeteren. 

Bang voor benauwdheid

Sommige mensen met COPD zijn bang om het benauwd te krijgen en durven zich daarom bijna niet meer in te spannen. Als u dit herkent, hoeft u zich daar niet voor te schamen. U bent zeker niet de enige. Maar bespreek dit dan wel op de huisartsenpraktijk. Als u behoefte heeft aan ondersteuning kan een oefen- of fysiotherapeut u begeleiden bij het bewegen. Heeft u weer wat meer vertrouwen in uw eigen kracht? Dan gaat u zelf weer verder met uw dagelijkse lichamelijke activiteiten.

Welke vorm van beweging is het beste voor u?

Zoek een vorm van bewegen die u leuk vindt. De een houdt van zwemmen, de ander van fietsen of wandelen in het bos. Misschien kunt u dagelijks de hond van de buren uitlaten. Of zit u het liefst op een hometrainer voor de televisie? Het geeft niet welke manier van bewegen u kiest, maar zorg ervoor dat deze goed in uw dagelijks leven past.

  • De ernst van uw COPD bepaalt hoeveel u kunt doen. Voor de een is een keer extra de trap op lopen een grote inspanning, voor de ander een wandeling naar de brievenbus. Is uw COPD niet zo ernstig dan gaat u misschien liever enkele baantjes zwemmen.
  • Zoek iemand die met u wil meedoen. Samen bewegen is leuk en gemakkelijker vol te houden.
  • Bewegen kan ook in een groep onder begeleiding van een fysio- of oefentherapeut.

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Speciaal bij COPD

  • Inhalatie instructie

Krijgt u voor het eerst medicijnen die u moet inhaleren? Dan kan de apotheker u een uitgebreide instructie geven hoe u het beste kunt inhaleren. Gebruikt u al langere tijd een inhalator? Dan kan uw apotheker met u nagaan of u nog steeds goed inhaleert.

  • Keuze voor soort inhalator

De apotheker kan samen met u bekijken welke inhalator voor u het best is. Er zijn verschillende soorten inhalatoren. Welke voor u het best is, hangt af van hoe krachtig u kunt inademen en hoe goed uw coördinatie is tussen het indrukken van de verstuiver en het tegelijk langzaam inademen. Dit kan erg verschillen per levensfase. Kinderen en ouderen wisselen hierdoor vaak van type inhalator.

  • Stoppen met roken

Roken kan uw COPD verergeren. In de apotheek kunt u nicotinevervangende middelen kopen die u kunnen helpen bij het stoppen met roken. Uw apotheker kan u advies geven over het gebruik van deze middelen.

Roken kan ook de afbraak van bepaalde medicijnen versnellen. Als u stopt met roken, kan de hoeveelheid van die medicijnen in het bloed toenemen. Hierdoor kunnen ze sterker werken of bijwerkingen geven. U heeft dan een lagere dosering nodig. Geef het dus aan uw apotheker door als u stopt met roken. De apotheker kan dan controleren of de dosering van uw medicijn omlaag moet en dit doorgeven aan uw arts.

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

  • Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

  • Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

  • Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

  • Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

  • Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

  • Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

  • Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

  • Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

  • Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij

Luchtwegverwijders
Luchtwegverwijders zijn middelen die de verkramping in de luchtwegen opheffen, zodat u weer makkelijker kunt ademen. Deze middelen moet u inhaleren.

  • Kortwerkende luchtwegverwijders werken binnen enkele minuten en de werking houdt een paar uur aan. Ze zijn bedoeld om een acute aanval van benauwdheid te stoppen. Voorbeelden zijn ipratropium, salbutamol, terbutaline en de combinatie van ipratropium met fenoterol.
  • Langwerkende luchtwegverwijders werken pas na ongeveer een kwartier en de werking houdt ongeveer een halve dag tot een dag aan. Ze worden gebruikt door mensen die regelmatig last hebben van aanvallen van benauwdheid om deze te voorkomen. Voorbeelden zijn aclidinium, formoterol, glycopyrronium, indacaterol, olodaterol, salmeterol, tiotropium, umeclidinium en vilanterol.

Luchtwegbeschermers om te inhaleren
Luchtwegbeschermers om te inhaleren zijn bijnierschorshormonen, ook wel corticosteroïden genoemd. Deze middelen werken ontstekingsremmend en beschermen de luchtwegen tegen prikkels die benauwdheid veroorzaken. Hierdoor zal de conditie van de longen verbeteren en zal het aantal aanvallen van benauwdheid verminderen. Voorbeelden zijn beclometason, budesonide en fluticason.

Bijnierschorshormonen om in te nemen
Bijnierschorshormonen, ofwel corticosteroïden, om in te nemen, worden gebruikt in de vorm van een stootkuur. Dit is een behandeling van enkele dagen tot twee weken bij een tijdelijke verergering van de COPD. Voorbeelden zijn dexamethason, prednisolon, prednison en triamcinolon.

Luchtwegverwijders in tabletvorm
Luchtwegverwijders in tabletvorm worden gebruikt als luchtwegverwijders om te inhaleren alleen niet voldoende werken. U krijgt dan een proefbehandeling met deze middelen. Voorbeeld is theofylline.

Slijmverdunners
Slijmverdunners, ook wel mucolytica of slijmoplossers genoemd, maken taai slijm in de luchtwegen dunner en minder taai, waardoor het slijm makkelijker is op te hoesten. Bijvoorbeeld acetylcysteïne.

Roflumilast
Roflumilast remt de ontsteking in het longweefsel, waardoor de klachten van COPD zoals benauwdheid, hoesten of kortademigheid, afnemen. Het duurt enkele weken voordat u het effect kunt merken.

Furosemide en spironolacton
Furosemide en spironolacton worden gebruikt bij chronische bronchitis bij pasgeboren kinderen. Baby's die na de geboorte moeten worden beademd, krijgen vaak een longaandoening.
Behalve vochtbeperking en toediening van zuurstof wordt chronische bronchitis bij jonge kinderen behandeld met luchtwegverwijders en plasmiddelen.
Meestal bereidt de apotheek een speciale dosering in drankvorm.

Laatst bijgewerkt KNMP: 18 september 2019
Laatst bijgewerkt NHG: 31 maart 2015

Gerelateerde videos

Artrose van de heup

Het skelet is het frame van het lichaam, dat de inwendige organen beschermt. De heupgewrichten bevinden zich in het bekken. Ze vormen de schakel tussen de romp en de bovenbenen en dragen het grootste deel van het lichaamsgewicht. De bekkenbotten, dat zijn het schaambeen, het zitbeen en het darmbeen, vormen samen met de kop van…
Bekijk video

Astma

Astma, een reactieve luchtwegaandoening, is een chronische stoornis die een beperking van het ademhalingsvermogen veroorzaakt door ontsteking van de bronchiën, dat zijn de voornaamste luchtwegen in de longen. In de V.S. heeft 3 tot 5 procent van de volwassenen en 7 tot 10 procent van de kinderen last van astma. Jaarlijks sterven ongeveer 5.000 mensen…
Bekijk video

Bekkenontsteking

Het voortplantingsstelsel van de vrouw bestaat uit de eierstokken, de eileiders, de baarmoeder en de vagina. Deze organen zijn gevoelig voor bacteriële infecties, die het gevolg kunnen zijn van slechte hygiëne of seksueel overdraagbare ziekten. Chlamydia en gonorroe, bijvoorbeeld, worden veroorzaakt door bacteriën die tijdens de geslachtsgemeenschap de vagina binnendringen. Deze bacteriën vermenigvuldigen zich in…
Bekijk video

Borstverkleining

De borsten van een vrouw bestaan voornamelijk uit vetweefsel en borstklieren. De borstklieren voeren vocht af in de melkgangen, die een verbinding vormen tussen de klieren en de tepel. De tepel wordt omcirkeld door een gepigmenteerde ring, de tepelhof of areola. Een vrouw kan haar borsten chirurgisch laten verkleinen. Daar kunnen meerdere redenen voor zijn.…
Bekijk video

Braces voor rug en nek

De wervelkolom is een kolom van botten, schijven, bindweefsel en spieren, die ondersteuning biedt aan het hoofd en de nek, het ruggenmerg beschermt en de romp zijn beweeglijkheid geeft. Met het ouder worden krijgt de ruggengraat het bij veel mensen steeds zwaarder te verduren. Dit kan gepaard gaan met kwaliteitsvermindering van de ruggengraat en kans…
Bekijk video

Buikaneurysma

De aorta is de belangrijkste slagader van het bloedsomloopstelsel. Hij transporteert zuurstofrijk bloed van het hart naar de rest van het lichaam. Deze slagader bestaat uit twee delen: de thoracale aorta, die middenin de borst naar beneden loopt, en de abdominale aorta, het onderste gedeelte dat in de buik ligt. Een buikaneurysma is een uitstulping…
Bekijk video

COPD

Bij normale ademhaling gaat er lucht via de neus en de luchtpijp naar steeds kleiner wordende luchtwegen, de bronchiën. De bronchiën vertakken zich tot bronchioli en uiteindelijk tot kleine trosjes dunne, tere zakjes, de longblaasjes (medische benaming: alveoli). COPD (chronische obstructieve longziekte) valt onder de categorie ziekten waardoor de luchtdoorstroming wordt geblokkeerd en waarbij zich…
Bekijk video

Discografie (Röntgenopname Wervelkolom)

De wervelkolom bestaat uit 33 wervels die het ruggenmerg bescherming bieden en de lichaamsromp stabiliteit geven. Tussen alle wervels bevinden zich vezelachtige weefselbundels, de tussenwervelschijven. Deze schijven doen dienst als schokbrekers voor de ruggengraat en vangen de druk van alledaagse bewegingen op. Overmatige druk, overbelasting of letsel aan een tussenwervelschijf kan schade aan de schijf…
Bekijk video

Hartfalen (Congestief)

Het hart is een zich samentrekkende spier die via de bloedsomloop zuurstof- en voedingsrijk bloed naar het lichaam pompt. In het hart bevinden zich vier holtes, waarin bloed wordt verzameld om vervolgens naar de longen en de rest van het lichaam te worden verspreid. Er zijn verschillende aandoeningen waardoor het hart het bloed niet effectief…
Bekijk video

Incontinentie voor ontlasting

Het spijsverteringsproces begint in de mond, waar het voedsel in kleine deeltjes wordt gekauwd. In het speeksel zit een enzym, dat zich met die deeltjes mengt en zo een hulpmiddel vormt voor het verteren van het voedsel. Het ontstane mengsel gaat via de slokdarm naar de maag, waar de voedseldeeltjes verder door zuren en enzymen…
Bekijk video

Keelpijn (Laryngitis)

De stem is het geluid dat ontstaat wanneer er lucht door het strottenhoofd (larynx) gaat. Bij het inademen vullen de longen zich met lucht. Wanneer we tijdens het spreken uitademen, gaat er lucht door de luchtpijp naar boven. De lucht die de keel binnenstroomt, passeert eerst het strottenhoofd met de stembanden. Doordat de lucht zich…
Bekijk video

Klaplong (pneumothorax)

Bij normale ademhaling zetten de longen zich in de borstholte uit en trekken zich dan weer samen. De longen worden omhuld door twee weefsellagen, als een vuist die in een ballon is gedrukt. De ruimte tussen die lagen, de pleuraholte, is heeft een gesmeerd oppervlak, zodat de longen gemakkelijk langs de borstwand kunnen schuiven. Wanneer…
Bekijk video

Levercirrose

De lever is een orgaan rechtsboven in de buik, een onderdeel van het spijsverteringsstelsel. De lever heeft verschillende levensondersteunende functies: voedingsstoffen verwerken, eiwitten aanmaken, suikers of glycogeen opslaan. Ook speelt de lever een rol bij het regelen van de hormoon-, bloedsuiker- en cholesterolspiegels van het lichaam, en bij de vochthuishouding. De lever filtert ongewenste stoffen…
Bekijk video

Leverkanker

De lever is het grootste inwendige orgaan van het lichaam. Het orgaan bevindt zich aan de rechterkant van de buik, net onder de ribben. De lever heeft veel functies: hij filtert afvalstoffen en andere schadelijke stoffen uit het bloed, produceert enzymen en gal, die een rol spelen in de spijsvertering, en in de lever worden…
Bekijk video

Longontsteking (Pneumonitis)

Tijdens je ademhaling gaat er lucht via de neus en de luchtpijp naar steeds kleiner wordende luchtwegen, de bronchiën. De bronchiën vertakken zich tot nog kleinere doorgangen, de bronchioli, en uiteindelijk tot heel kleine trosjes dunne, tere zakjes, de longblaasjes (medische benaming: alveoli). In de longblaasjes wordt koolstofdioxide in het bloed omgewisseld voor zuurstof. Pneumonitis…
Bekijk video

Lupus (Wolfszweer)

Bij normale gezondheid maakt het immuunsysteem van het lichaam eiwitten die het lichaam beschermen tegen ziekten. Deze eiwitten worden antilichamen genoemd. De antilichamen hechten zich aan schadelijke bacteriën en virussen, antigenen genoemd, die ziektes kunnen veroorzaken. Lupus is een chronische auto-immuunziekte. Dat betekent dat het immuunsysteem ‘bij vergissing’ gezonde lichaamscellen en weefsels aanvalt, zonder dat…
Bekijk video

Lymeziekte

Teken zijn heel kleine beestjes, maar ze kunnen drager zijn van de schadelijke bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt. Die bacterie heet voluit Borrelia burgdorferi en kan door de beet van een geïnfecteerde teek op de mens worden overgebracht. Als het lichaam eenmaal is geïnfecteerd, dringen de bacteriën door in de bloedsomloop en gaan…
Bekijk video

Meconiumaspiratiesyndroom (MAS)

Tijdens de zwangerschap is het spijsverteringskanaal van een foetus bekleed met een donkergroene afvalsubstantie, het meconium. Door een aantal factoren kan de darmbeweging van de foetus toenemen en kan de anussluitspier zich ontspannen. Hierdoor scheidt de foetus meconium in het vruchtwater uit. Als dit gebeurt, vormen het vruchtwater en meconium samen een dikke, groen-zwarte vloeistof.…
Bekijk video

Migraine

Migraine is een ernstige vorm van hoofdpijn die door vaatproblemen wordt veroorzaakt. Meestal is de pijn het ergst aan de zijkanten van het hoofd, maar migraine kan zich ook aan één kant van het hoofd voordoen. De bloedvaten in het hoofd voorzien de schedel en de hersenen van bloed. Migraine treedt op als deze bloedvaten…
Bekijk video

Mucolytica (Slijmoplossers)

Bij normale ademhaling gaat er lucht via de neus en de luchtpijp naar steeds kleiner wordende luchtwegen, de bronchiën. Het ademhalingskanaal is bekleed met slijmvliezen, die een kleverig slijm afscheiden (medische benaming: mucus). Slijm reinigt en beschermt de luchtwegen door bacteriën en afvalstoffen te ‘vangen’. Ook houdt slijm de luchtwegen vochtig en gesmeerd. Bij mensen…
Bekijk video

Pleurale effusie (pleuravochtuitstorting)

In de ribbenkast worden de longen omgeven door een vochtig, dubbelgelaagd membraan, het borstvlies (medische benaming: pleura). In normale omstandigheden is er een kleine hoeveelheid vloeistof die zorgt voor smering van de borstvliesoppervlakken. Pleurale effusie is een abnormale vochtophoping tussen de borstvliezen. Er zijn twee soorten pleurale effusie. Transsudatieve effusie wordt veroorzaakt door een onderliggende…
Bekijk video

Reuma van de Hand (chronisch)

Het skelet is het frame van het lichaam en het beschermt de inwendige organen. Een gewricht is een verbinding tussen twee of meer botten die beweging en flexibiliteit van deze botten mogelijk maakt. Gewrichten zijn complexe structuren die uit verschillende weefseltypes bestaan. De gewrichten en pezen worden door banden omhuld. Deze bieden ondersteuning en voorkomen…
Bekijk video

Reuma van de Knie (chronisch)

Het skelet is het frame van het lichaam en het beschermt de inwendige organen. Een gewricht is een verbinding tussen twee of meer botten die beweging en flexibiliteit van deze botten mogelijk maakt. Gewrichten zijn complexe structuren die uit verschillende weefseltypes bestaan. De gewrichten worden door banden omhuld. Deze bieden ondersteuning en voorkomen ontwrichting en…
Bekijk video

Schoudergewrichtsontsteking

De schouder bestaat uit botten, bindweefsels, pezen en spieren, die de arm met de romp verbinden. Het schoudergewricht (medische benaming: glenohumeraal gewricht) is een kogel-en-holtegewricht. De ‘kogel’ is het bovenste, afgeronde deel van de bovenarm, en de ‘holte’ is het komvormige deel van het schouderblad, de glenoïde, waar de kogel in past. Dankzij dit gewricht…
Bekijk video

Taaislijmziekte

Cystische fibrose (CF) is een erfelijke ziekte die de ademhaling, de spijsvertering en het voortplantingsstelsel van het lichaam verandert. De ziekte tast de epitheelcellen van het lichaam aan. Epitheel is de bovenste laag van de huid en van de slijmvliezen, waarmee bijvoorbeeld de longen, de alvleesklier, de lever, de zweetklieren, het spijsverteringskanaal en het voortplantingsstelsel…
Bekijk video

Wervelkolominjecties

Bij chronische ernstige rugpijn kunnen in het pijnlijke gedeelte van de wervelkolom bepaalde medicijnen worden geïnjecteerd, als diagnose- of behandelingsmiddel. Wervelkolominjecties kunnen op verschillende plaatsen langs de ruggengraat worden toegediend. Sommige injecties hebben als doel ernstige rugpijn te verlichten. Andere hebben als doel de bron van rugpijn of wervelkolomletsel op te sporen. Zulke injecties worden…
Bekijk video